Meneşe Kitabı

En Hızlı Hasat için Turp Çeşitleri ve Yetiştirme Süresi

Turp, ev bahçeciliğinde ilk denemeler için biçilmiş kaftandır: tohumu iri olduğu için ekmesi kolay, çimlenmesi hızlı ve doğru koşullarda üç ila beş hafta içinde sofraya gelir. Aynı zamanda iyi bir öğretmendir; toprağın sıkışıklığını, sulamadaki düzensizliği ve gübre fazlasını kökünde açıkça gösterir. Aşağıda hem hızlı hasat veren çeşitleri hem de turp yetiştirme sürecini adım adım ele alıyoruz.

Çeşit Seçimi: Süreyi Belirleyen İlk Karar

Turpta hasat süresini asıl belirleyen şey çeşittir. Bahar turpları küçük köklü, ince kabuklu ve hızlıdır; kış turpları ise iri, sert dokulu ve yavaş gelişir. 30 gün hedefi varsa yuvarlak kırmızı ve yarı uzun tiplere yönelmek gerekir.

Çeşit tipiYaklaşık hasat süresiNot
Yuvarlak kırmızı bahar turbu22–28 günEn hızlısı; saksıda da rahat yetişir
Kırmızı-beyaz uçlu yarı uzun tipler25–30 günHafif acılı, ince kabuklu
Beyaz sivri (buz saçağı tipi)28–35 günDerin, gevşek toprak ister
Siyah kış turbu55–70 günSonbahar ekimi, uzun süre saklanır
Japon turbu (uzun beyaz)60–75 günEn az 30 cm işlenmiş toprak gerekir

Tohum paketindeki gün sayısı ideal koşullar içindir. Sıcaklık 10 °C'nin altına indiğinde bu süre kolayca bir hafta, hatta on gün uzar. Tohum tazeliği de etkilidir; saklama koşullarını düzenli takip eden bir tohum arşiviniz varsa çimlenme oranınız yüksek olur.

Adım Adım Yetiştirme

  1. Zamanı seçin. Turp serin mevsim sebzesidir. En verimli dönem ilkbahar başı ve sonbaharın ilk yarısıdır. Toprak sıcaklığının 8–20 °C aralığında olması yeterlidir; 15–18 °C ideal sayılır. Yaz ortasında ekilen turplar hızla çiçeğe kalkar ve kök yerine sap yapar. Bölgenizin ekim pencerelerini mevsime göre sebze takviminden kontrol etmek işi kolaylaştırır.
  2. Toprağı hazırlayın. Turp taş, sert kesek ve sıkışmış katman sevmez. 20–25 cm derinliği çapayla gevşetin, iri parçaları kırın. Toprak ağırsa iki avuç elenmiş kompost ve bir miktar kaba kum karıştırmak kökün düzgün şişmesini sağlar. Taze hayvan gübresi kullanmayın: çatallı, tüylü kökler ve yanma çoğunlukla bundan çıkar. Toprak yapısını uzun vadede iyileştirmek istiyorsanız kompost temelli yaklaşım en güvenlisidir.
  3. Doğru derinlikte ekin. Tohumu 1–1,5 cm derine bırakın. Daha derin ekim çimlenmeyi geciktirir, çok yüzeysel ekimde ise tohum kurur. Sıra üzeri 3–4 cm, sıra arası 15–20 cm uygundur. Serpme ekim yerine sıraya ekim yapmak seyreltmeyi ve çapa işini kolaylaştırır.
  4. İlk günlerde nemi sabit tutun. Çimlenme genellikle 3–6 gün sürer. Bu dönemde toprağın yüzeyi kurumamalı. Damla sulama ya da ince delikli süzgeçli sulama en iyi sonucu verir; kuvvetli su akışı tohumu yerinden oynatır.
  5. Seyreltmeyi erteleme. Fideler 2–3 cm boya geldiğinde, yani ekimden yaklaşık bir hafta sonra, aralarında 3–5 cm boşluk kalacak şekilde seyreltin. Sökülen fideler salatada kullanılabilir. Seyreltilmeyen turp yaprak yapar, kök şişmez.
  6. Su düzenini bozmayın. Turp yaklaşık üç haftalık ömründe kesintisiz nem ister. Kuru geçen üç gün ardından bol sulama, kökün çatlamasına ve acılaşmasına yol açar. Toprak üstüne serilen ince bir malç, yüzeyin kurumasını geciktirir.
  7. Gübrede ölçülü olun. Kompostla hazırlanmış toprakta ek gübreye çoğu zaman gerek yoktur. Zayıf topraklarda azotu düşük, potasyumu yüksek bir karışım tercih edin. Fazla azot yaprakları abartılı büyütür, kök küçük kalır.
  8. Peş peşe ekim yapın. Bir kerede çok ekmek yerine 10–14 günde bir küçük partiler ekin. Böylece hasat hafta hafta dağılır, aynı gün elinizde iki kilo turp kalmaz. Bu yöntem saksı ve konteyner bahçeciliğinde de kolayca uygulanabilir; 15 cm derinlikte bir kap bahar turpları için yeterlidir.
  9. Zamanında hasat edin. Yuvarlak çeşitler 2–3 cm çapa geldiğinde sökülür. Şüphe ederseniz bir tanesini çıkarıp kontrol edin. Toprakta bırakılan turp iki hafta içinde odunlaşır, içi süngerleşir ve keskin bir acılık kazanır.

Sık Yapılan Hatalar