Çiçek ve süs bitkileri, sebze yetiştirmekten farklı bir mantıkla çalışır. Sebzede amaç ürün almaktır; süs bitkilerinde ise bitkinin uzun süre boyunca sağlıklı, dengeli ve gösterişli kalması hedeflenir. Bu yüzden bakım rutini "hızlı büyütmek" değil, "istikrarlı tutmak" üzerine kurulur. Aşağıdaki adımlar, hem salondaki saksı bitkileri hem de balkon ve bahçedeki dekoratif türler için geçerli bir çalışma düzeni sunuyor.
Süs bitkileri bakım ipuçları arasında en çok atlanan nokta, bitkinin doğal yaşam alanını bilmektir. Yaprakları kalın ve etli bir bitki büyük olasılıkla kurak bir kökenden gelir; ince, geniş ve mat yapraklı bitkiler ise genellikle orman altı gölgesine alışkındır. Bu iki grup aynı pencerede aynı sıklıkta sulanamaz. Bitkiyi eve getirdiğiniz gün, yaprak yapısına bakarak onu "kurağa dayanıklı", "orta nemli" ya da "sürekli nemli" gruplarından birine yerleştirin. Bakım kararlarınızın çoğu bu sınıflandırmadan çıkacak.
"Aydınlık oda" ifadesi göz için doğru, bitki için yanıltıcıdır. Pencereden bir metre uzaklaşmak, bitkiye ulaşan ışığı belirgin biçimde azaltır. Pratik bir test: gündüz, saksının bulunduğu yere elinizi tutun. Duvarda net bir gölge oluşuyorsa iyi ışık var; gölge bulanıksa dolaylı ışıktasınız; gölge yoksa orası yalnızca gölge seven türler için uygundur. Çiçek açması beklenen bitkilerin neredeyse tümü, yapraklarını korumak için yeterli olan ışıktan daha fazlasına ihtiyaç duyar. Uzayan gövdeler, seyrelen yapraklar ve solan renkler ışık azlığının ilk işaretidir.
Haftada bir gün belirlemek yerine harcın durumuna bakın. Parmağınızı 3-4 santim derine sokun; nem hissediyorsanız bekleyin. Sulama yaptığınızda ise yarım yamalak değil, tabana su gelene kadar sulayın, ardından tabaklığı boşaltın. Kısa ve az sulama, kökleri saksının üst kısmında toplar ve bitkiyi kuraklığa karşı savunmasız bırakır. Bahçede ve balkondaki çok sayıda kap için düzenli sulama yükünü hafifletmek isteyenler, damla sulama ve sulama sistemleri üzerine hazırladığımız bölümdeki basit kurulumlardan yararlanabilir.
Süs bitkilerinin çoğunda sorun sulamadan değil, suyu tutan ağır harçtan kaynaklanır. Torf ağırlıklı hazır karışıma perlit veya iri kum ekleyerek drenajı artırın. Sukulentler ve kaktüsler için karışımın yarısına yakını mineral olmalı. Saksı, kök topundan yalnızca birkaç santim büyük olsun; fazla büyük kapta harç uzun süre ıslak kalır. Kap seçimi, harç oranları ve saksı bahçeciliğinin ayrıntıları için konteyner ve saksılarda yetiştirme rehberi iyi bir başlangıç noktası.
Süs bitkileri sürekli değil, aktif büyüme döneminde beslenir. İlkbahar başından yaz sonuna kadar seyreltilmiş sıvı gübre, sonbahar ve kışta ise ara verme veya çok azaltma genel kuraldır. Yaprak bitkilerinde azot ağırlıklı, çiçek açan türlerde fosfor ve potasyumu öne çıkaran karışımlar daha iyi sonuç verir. Gübre oranları ve uygulama biçimleri konusunda bitki beslenme bölümündeki dozaj mantığını izleyin; ev yapımı kompost da saksı üstüne ince bir katman halinde iyi bir destektir.
Yapraklardaki toz, ışık geçişini azaltır. Ayda bir nemli bezle yaprakları silmek görünürde küçük ama etkisi büyük bir işlemdir. Solmuş çiçekleri koparmak, bitkiyi tohum yapmak yerine yeni çiçek üretmeye yönlendirir. Uzayan sürgünlerin uçlarını almak yan dallanmayı teşvik eder; bu konuda budama ve şekillendirme tekniklerindeki temel kesim kuralları süs bitkilerine de uyarlanabilir. Saksıyı iki üç haftada bir çevirmek, bitkinin tek yöne eğilmesini önler.
Kışın kaloriferli odalarda hava kurur; tropik kökenli bitkilerin yaprak kenarları kahverengileşir. Saksıları gruplamak, çakıl dolu geniş bir tabakta nemli bir mikro ortam oluşturmak işe yarar. Aynı zamanda bitkileri doğrudan radyatör üstünde veya sık açılan bir kapının hava akımında tutmayın. Soğuk aylarda balkon bitkilerini korumak için kış bahçeciliği bölümündeki örtme ve konum değiştirme yöntemleri uygulanabilir.
Haftada bir yaprak altlarını kontrol etmek, ilaçlı müdahaleden daha etkilidir. Yapışkan bir tabaka, ince ağ izleri veya beyaz pamuk benzeri kümeler görürseniz bitkiyi diğerlerinden ayırın, önce basınçlı su ve sabun çözeltisiyle temizlemeyi deneyin. Doğal kontrol yöntemleri üzerine yazdığımız bölümdeki karışımlar iç mekân bitkilerinde de güvenle kullanılabilir.