Meneşe Kitabı

Tohum Seçimi, Saklama ve Çoğaltma

Bahçenin en sessiz işi tohumla başlar. Toprağı hazırlamak, sulamak, gübrelemek gözle görülür emekler; ama hangi tohumu aldığınız, onu nasıl sakladığınız ve nasıl çoğalttığınız çoğu zaman sezonun sonucunu baştan belirler. Kötü saklanmış bir tohumdan çıkan cılız fide, sonradan hiçbir bakımla telafi edilmez. Aşağıda tohum ekimi ve saklama konusunu, seçimden çoğaltmaya kadar sırayla ele alıyoruz.

1. Tohumu doğru seçmek

İlk karar, ne tür bir tohumla çalışacağınızdır. Etikette ya da tohum torbasında geçen üç kavramı ayırt etmek işinizi kolaylaştırır:

Seçimde ikinci ölçüt olgunlaşma süresidir. Torbada yazan "70 gün" gibi bilgiler, sizin bölgenizin don tarihleriyle uyuşuyorsa anlamlıdır. Kısa yazı olan yerlerde geç olgunlaşan domates çeşitleri hayal kırıklığı yaratır; mevsime göre sebze yetiştirme takviminizi çıkarırken bu sayıyı mutlaka not edin.

Tohum kalitesini nasıl anlarsınız?

Sağlıklı tohum dolgun, tek renkli, kırışmamış ve kırık olmayan tohumdur. Torbada toz, kırıntı, böcek deliği veya küf kokusu varsa kullanmayın. Üretim ya da paketleme yılı yazılıysa, tohumun yaşını doğrudan bilirsiniz.

2. Kendi tohumunuzu toplamak

  1. Ana bitkiyi seçin. En erken değil, en sağlıklı ve en tipik bitkiyi işaretleyin. Hastalık belirtisi taşıyan bitkiden tohum almayın.
  2. Tam olgunlaşmayı bekleyin. Yemeklik olgunluk ile tohumluk olgunluk aynı şey değildir. Fasulye kabuğu kağıt gibi kuruyana, salatalık sararıp yumuşayana, domates aşırı olgunlaşana kadar bekleyin.
  3. Islak tohumları ayıklayın. Domates, salatalık, kabak gibi türlerde tohumu pulpuyla birlikte bir kaba alın, üzerini biraz suyla örtün ve 2–3 gün oda sıcaklığında bekletin. Fermente olan jel tabakası çözülür; dibe çöken dolgun tohumları yıkayıp süzün.
  4. Kuru tohumları harmanlayın. Fasulye, bezelye, marul, maydanoz gibi türlerde kuruyan kapsülleri ovalayıp elekle ya da hafif üfleyerek kabuktan ayırın.
  5. Kurutun. Gölgede, hava akımı olan bir yerde ince tabaka halinde serin. Tohum parmakla bastırıldığında ezilmiyor, kırılıyorsa kurumuştur. Kalorifer üstü veya doğrudan güneş gibi 35 °C üzeri ortamlarda kurutmayın.
Çapraz tozlaşan türlerde (kabak, mısır, lahana ailesi) yakınında başka çeşit varsa tohum karışır. Saf tohum istiyorsanız çeşitler arasında mesafe bırakın ya da çiçeği tül keseyle izole edin.

3. Saklama koşulları

Tohum saklamanın tek bir kuralı var: serin, karanlık ve kuru. Ömrü kısaltan asıl etken nem, ikinci etken sıcaklıktır. Kabaca, depo sıcaklığı ile nem oranının toplamı 50'nin altında kalıyorsa (örneğin 15 °C + %30 nem) koşullar iyidir.

Yaklaşık çimlenme ömürleri

Türİyi koşullarda ömür
Soğan, pırasa, maydanoz1–2 yıl
Havuç, biber, marul, ıspanak2–3 yıl
Domates, patlıcan, fasulye, bezelye3–4 yıl
Kabak, salatalık, pancar, lahana4–5 yıl

Eski tohumlarda ekimden önce çimlenme testi yapın: 10 tohumu nemli kağıt havluya sarıp poşete koyun, ılık bir yerde bekletin. 8 tanesi çimlenirse gönül rahatlığıyla kullanın; 4 tanesi çimlenirse ekim sıklığını iki katına çıkarın.

4. Ekim ve çoğaltma

  1. Ortamı hazırlayın. Fide harcı hafif, elenmiş ve gübresiz olmalı. Bahçe toprağını doğrudan viyole doldurmak sıkışma ve hastalık riski taşır; kompostunuzu kullanacaksanız iyice olgunlaşmış olanı eleyip harca karıştırın.
  2. Derinliğe dikkat edin. Genel kural, tohum çapının 2–3 katı kadar derinlik. Marul, kekik gibi ışıkta çimlenen küçük tohumlar yüzeye serpilip hafifçe bastırılır.
  3. Nem dengesini koruyun. Alttan sulama ya da püskürtme tercih edin. Sürekli sırılsıklam ortam kök çürüklüğüne (devrilme hastalığı) yol açar.
  4. Sıcaklığı ayarlayın. Domates, biber, patlıcan g

    Diğer yazılar